NE5532: Texas Instruments (TI) heeft stilletjes de specificaties aangepast
Texas Instruments (TI) heeft stilletjes de specificaties van de legendarische NE5532 dubbele operationele versterker (opamp) aangepast. Omdat de chip onder exact hetzelfde onderdeelnummer verkocht blijft worden, zorgt deze ingreep voor grote onrust in de audiowereld en onder zelfbouwers.
Hieronder leest u wat er aan de hand is, wat de gevolgen zijn en hoe u hiermee om moet gaan in uw eigen radio- of audioprojecten.
Wat is de NE5532?
De NE5532 is een absolute klassieker die al sinds 1979 bestaat. Het is een dubbele, ruisarme bipolaire opamp die bekendstaat om zijn uitstekende prijs-kwaliteitverhouding. Binnen de elektronica wordt het ook wel een ‘jellybean-component’ genoemd: een goedkoop basisonderdeel dat iedereen standaard in de lade heeft liggen.
Binnen de radio- en audiohobby wordt de chip massaal gebruikt voor:
- Ruisarme voorversterkers (microfoon- en gitaarversterkers)
- Actieve audiofilters en toonregelingen
- Mengpanelen en hoofdtelefoonversterkers
- De analoge I/Q-fasesectie in oudere of zelfbouw Software Defined Radio (SDR) ontvangers
De chip was decennialang geliefd omdat hij moeiteloos zware belastingen van 600 Ohm kon aansturen en werkte op hoge voedingsspanningen.
Wat is er veranderd aan de NE5532?
De bekende elektronicavlogger Dave Jones van EEVblog luidde onlangs de noodklok. Uit de video ‘Texas Instruments SCREWED UP the NE5532!‘ blijkt dat TI de chip intern volledig heeft herontworpen. De productie is verhuisd naar een nieuwer semiconductorproces met een kleinere ‘die-size’ (die-shrink). Hoewel de chip functioneel hetzelfde lijkt, zijn de specificaties in Revision K van de Texas Instruments NE5532 datasheet drastisch verslechterd:
- Maximale voedingsspanning van ±22 V naar ±18 V (aanbevolen max ±15 V!)
- Slew Rate (reactiesnelheid) van 9 V/µs naar 5 V/µs
- ESD-beveiliging van 2 kV naar 1 kV
- 600 Ohm Output Swing van Volledig gespecificeerd naar Specificatie stilletjes verwijderd
- Unity-Gain Bandbreedte van 10 MHz naar 12 MHz
Wat zijn de consequenties?
De aanpassingen hebben directe en potentieel destructieve gevolgen voor bestaande circuits.
- Rookwolkjes in bestaande apparatuur: Veel professionele audiomixers en zelfbouwprojecten draaien op een voedingsspanning van ±17V tot ±20V om maximale dynamiek (headroom) te behalen. Als u in deze apparaten een nieuwe TI-chip plaatst, werkt deze buiten zijn specificaties en kan hij direct doorbranden.
- Audiovervorming: Door de halvering van de slew rate (van 9 naar 5 V/µs) kan de opamp snelle audiosignalen in het hoge frequentiegebied minder goed volgen. Dit leidt tot hoorbare vervorming (slew-induced distortion).
- Instabiliteit en oscillatie: Hoewel de bandbreedte marginaal is verhoogd naar 12 MHz, ontbreken er interne compensatiefactoren en ingangsbeveiligingsdiodes. Bestaande schakelingen kunnen hierdoor spontaan gaan oscilleren (hoogfrequent storen).
- Logistieke chaos: Omdat het onderdeelnummer exact hetzelfde is gebleven, kunnen distributeurs en elektronicawinkels de oude en nieuwe voorraad niet uit elkaar houden. U weet bij aankoop dus nooit welke versie u krijgt.
Wat kunt u nu het beste doen?
Als u bezig bent met zelfbouw of reparatie, is het advies van EEVblog helder: vermijd de NE5532 van Texas Instruments voor kritische audiotoepassingen. Gelukkig zijn er alternatieven:
- Koop van andere fabrikanten: Fabrikanten zoals onsemi (datasheet) en Nisshinbo Micro Devices (NJM5532) produceren de chip nog steeds volgens de originele, robuuste specificaties uit de jaren 80.
- Stap over op een modernere opamp: Voor nieuwe ontwerpen kunt u beter kiezen voor modernere chips zoals de LM4562 of de OPA1612. Deze presteren op alle vlakken superieur, al zijn ze wel iets duurder.
Kijk dus goed uit wat er in het winkelmandje belandt bij uw volgende zelfbouwproject!
Paul PA0PHH
wiki commons